Geriater Dr. Erik Lambrecht over de ziekte van Parkinson

AZ Nikolaas - Sint-Niklaas - Hamme België
geriatrie

info@geriater-lambrecht.be
+32478666906

 


Geriater Dr. Erik Lambrecht over de ziekte van Parkinson

GA NAAR : (klik on de link hieronder)

Inleiding

De ziekte van Parkinson is een neurologische aandoening. De productie van dopamine in de hersenen neemt af. De ziekte evolueert langzaam. Waar een verbinding moet zijn tussen hersenen en spieren is een storing opgetreden. De ziekte komt meer een meer voor omdat de mensen steeds ouder worden. De ziekte kan ook jaren stabiel blijven. De behandeling is niet eenvoudig, er moet steeds naar het juiste evenwicht gezocht worden tussen de voordelen en de bijwerkingen van de medicatie.

Meestal werken verschillende hulpverleners samen voor de opvang van de geriatrische patiënten, door de vele problemen op motorisch, somatisch en psychosociaal vlak, dit is ook nodig. In het ziekenhuis. Daar zullen een behandelende arts, een psycholoog, een sociaal werker, verpleging, ergotherapeut, logopedist, een kinesist en zo nodig een gerontopsychiater samenwerken. Deze benadering is nodig om het volledig functioneren van de patiënt te overzien. Door het aantal partners kan natuurlijk het probleem ontstaan van gebrek aan samenwerking.

Samenwerking, onderlinge communicatie en overleg zijn van het grootste belang. Ook al veroorzaakt de ziekte vooral motorische problemen, de gevolgen ervan voor de intellectuele capaciteiten van de patiënt mogen niet onderschat worden. Een optimale behandeling vereist dan ook een nauwe samenwerking tussen huisarts, neuroloog en andere zorgverstrekkers zoals kinesitherapeut, psycholoog en logopedist, zonder gezins- en verpleeghulp te vergeten. Ook de familiale omgeving speelt een belangrijke rol.

Verschijnselen (of symptomen)

Als de productie van dopamine te laag wordt, doen zich de eerste verschijnselen van de ziekte van Parkinson voor. Het afsterven van dopamine producerende neuronen duurt tussen de 5 tot 10 jaar.

De eerste verschijnselen doen zich ongeveer voor rond 55 jaar, bij 5 tot 10% gebeurt dit voor 50 jaar, bij enkele gevallen zelfs nog vroeger.

Eerste verschijnselen

  • gebrek aan uitdrukking op het aangezicht
  • gebrek aan intonatie van de stem
  • het geschrift wordt kleiner
  • krijgt moeilijkheden met de fijne motoriek
  • lopen met voorovergebogen romp en kleine pasjes
  • meer speekselvorming, in het begin alleen 's nachts.

Voornaamste verschijnselen

  • trage bewegingen
  • beven
  • stijve spieren

Bijkomende verschijnselen

  • moeilijkheden bij spreken en slikken
  • moe
  • depressief
  • concentratiestoornissen
  • kwijlen

Het beven komt vooral voor in de handen, in rusttoestand, bij het slapen, houdt het beven op. Het verschijnsel komt bij de meeste Parkinsonpatiënten voor, bij 30% procent van de patiënten is dit niet het geval. In het beginstadium doen de verschijnselen zich voor aan één zijde van het lichaam, later kom dit tweezijdig voor.

Schoenen strikken, zich kleden, schrijven,... worden een moeilijke opgave.
Stappen wordt steeds moeilijker, er komen problemen met het evenwicht en daarmee gepaard gaande meestal spraakproblemen.
Slikken is niet altijd zo evident, daardoor heeft de patiënt ook moeilijkheden bij het eten.
Al deze problemen kunnen de patiënt een hoop stress bezorgen, ook voor de omgeving is dit niet eenvoudig. De ernst van de toestand is voor hun soms moeilijk in te schatten.

Diagnose en oorzaak

Diagnose

Zoals in de inleiding reeds wordt vermeld: de ziekte van Parkinson is een neurologische aandoening. Het is daarom van belang een neuroloog in te schakelen om de diagnose te stellen. Hij zal alle vermelde verschijnselen nagaan.

De diagnose is niet gemakkelijk te stellen, daar praktisch dezelfde verschijnselen zich voordoen bij verschillende ziekten.

Verscheidene fasen van de ziekte van Parkinson:

  • fase 1: de verschijnselen zijn eenzijdig en behelzen meestal twee van de drie ziektebeelden, bewegingsarmoede, stijfheid, beven in rust
  • fase 2: de verschijnselen worden tweezijdig en kunnen nauw omgeven worden door een niet normale houding, problemen bij het spreken en lopen
  • fase 3: de tweezijdige verschijnselen verergeren, er ontstaan problemen met het evenwicht, de patiënt kan zichzelf nog behelpen
  • fase 4: de patiënt wordt steeds trager in zijn bewegingen, hij is invalide maar is nog niet afhankelijk van anderen
  • fase 5: de zieke ligt in bed of zit in een invalidenwagentje.

Oorzaak

Gebrek aan dopamine. Dopamine is een chemische stof (neurotransmitter) die wordt aangemaakt in de hersenen, deze zorgt voor een optimale beweging van de spieren. Bij de ziekte van Parkinson is er een storing in de verbinding tussen hersenen en spieren. Neurotransmitters worden aangemaakt in de hersenen, één van die transmitters is de stof dopamine. Dopamine o.a. zorgt ervoor de spieren optimaal te laten bewegen.

Behandeling

De ziekte wordt behandeld door een neuroloog in samenspraak met de huisarts.
De ziekte wordt BESTREDEN maar kan nog niet worden GENEZEN !

Zijn mogelijk:

  • oefentherapie (zie "revalidatie" hieronder)
  • medicijnen
  • operatie

Uit de resultaten van een recent onderzoek blijkt dat Parkinsonpatiënten beter kunnen lopen, als hun bewegingen gestuurd worden door geluiden en trillingen in een bepaald ritme (cueing).
Levodopa is het medicijn dat voorgeschreven wordt, meestal samen met de remmer seligiline.

Beiden zijn nodig om de bewegingen soepel te laten verlopen.

Omdat de combinatie van verschillende medicijnen meerdere malen per dag moet worden ingenomen, kunnen nare bijwerkingen optreden:

  • abnormale bewegingen
  • verwardheid
  • slaapstoornissen
  • problemen met het geheugen
  • misselijkheid

Parkinsonpatiënten komen in aanmerking voor een operatie (neurochirurgische ingreep) bij overbeweeglijkheid na langdurig levodopagebruik.

Wanneer de ziekte van Parkinson samen gaat met zware dementie en depressie komt de patiënt niet in aanmerking.

Revalidatie en aanpassen van de woning

Revalidatie:

  • Logopedie: de problemen van spreken en slikken verminderen
  • Kinesitherapie: de bedoeling hiervan is dat de patiënt zoveel mogelijk kan vermijden te vallen, zonder verstrekkende gevolgen. Met andere woorden, de problemen van lopen en evenwicht trachten te verminderen
  • Van liggende naar zittende toestand komen, draaien naar links, naar rechts
  • De behandeling kan in een ziekenhuis gebeuren in een revalidatieafdeling, in een dagcentrum voor revalidatie of het kan thuis

Is de woning voldoende geschikt voor de patiënt?
  • zorgen dat een goede verlichting aanwezig is bij de trappen en dat ze over een solide leuning beschikken
  • dat de patiënt niet kan struikelen over tapijten
  • steunstangen bij het toilet, boven het bad, en ook een antislipmatje voor het toilet en in het bad, op de vloer voor het bad
  • schakelaars aan het bed, in de hall, badkamer, waar de patiënt makkelijk aan kan

Het sociale leven - patiëntenverenigingen en info

Zoveel mogelijk het sociale leven behouden!

Door de toestand van de patiënt hebben zowel de zieke als de partner de neiging zich te isoleren. De problemen brengen met zich mee dat men meer en meer geneigd is van bvb. zijn kaartersclub, (wat de hobby's ook mogen zijn) te verwaarlozen. De depressies en angstaanvallen worden nog erger, en de patiënt gaat nog minder bewegen. Het gevolg daarvan is dat zijn gezondheid er niet op verbetert. Het is daarom van het allergrootste belang zoveel mogelijk het sociale leven te behouden met aanpassing aan de patiënt.

Patiëntenverenigingen en informatie

PARKINSONVERENIGING VLAAMSE GEMEENSCHAP vzw
Secretariaat
Zeedijk 286, 8400 OOSTENDE
Tel: 059/70.51.81
Bereikbaar tijdens de voormiddag
Email: parkinson.belgium@planetinternet.be

Memo: Online chatten
bill.abrahams@worldonline.be

(Er zijn afdelingen in elke provincie):
Zelfhulpgroep Brasschaat (RVT Prins Kavelhof)
Herman Van den Hende
Spechtlaan 16, 2930 BRASSCHAAT
Tel: 03/651.46.57
Email: hvdhende@pi.be
Zelfhulpgroep Borsbeek (RVT Compostela)
Agnes Hoste-De Meersman
Elzenlaan 15, 2390 WESTMALLE
Tel: 03/383.37.80
Fax: 03/385.11.88
Email: agnes.hoste@pandora.be
VLAAMSE VERENIGING PARKINSON vzw
Godelieve Janssens
Gebr. Boellaan 42, 9140 TEMSE
Tel: 03/771.14.13
Fax: 03/771.14.13
Email: geb.boel@skynet.be

Bronnen: o.a. Digitaal Ziekenhuis Nederland, Vlaamse Vereniging Parkinson vzw, Parkinsonvereniging Vlaamse Gemeenschap en Parkinson Patiënten Vereniging (Nederland).